Historia - Biała Piska

Biała Piska - z dziejów protestantyzmu

 

W dobie ruchów osiedleńczych XV w. za czasów krzyżackich w 1481 r. wybudowano kościół w Białej Piskiej. W tym czasie duchowni otrzymywali 4 włóki ziemi oraz 44 korce zboża.

 

Zachowały się imiona niektórych księży z czasów przedreformacyjnych: Petrus, Nikolaus, Kasper, Paul.

 

Duchowni ewangeliccy rozpoczynają działalność w 1531 r. W roku następnym proboszcz Georg Landmesser zrezygnował ze stanowiska po otrzymaniu okólnika biskupiego potępiającego anabaptyzm.

 

Przed 1579 r. stworzono w Białej Piskiej drugą posadę dla duchownego. W czasie epidemii dżumy w roku 1710 zmarł wraz z małżonką miejscowy proboszcz Bernard Drygalski.

 

W połowie XVIII w. stary budynek kościelny z drewna i muru pruskiego został rozebrany. Na jego miejscu w latach 1756-1763 zbudowano nowy kościół z kamienia polnego i otynkowany.

 

W latach 1765-1773 proboszczem w Białej Piskiej był Johann Christoph Szurmiński.

 

Od 1800 r. zaczęto prowadzić księgi kościelne.

 

W roku 1890 parafia liczyła 6200 dusz. W liczbie tej było 4300 dusz narodowości polskiej i 1900 dusz narodowości niemieckiej.

 

Po II wojnie światowej z powodu małej liczby wiernych wyznania ewangelickiego budynek kościelny przejęli katolicy.

 

Księgi kościelne zaginęły. Nabożeństwa niedzielne i świąteczne odprawiali księża dojeżdżający z Pisza. Odbywały się one w budynku starego banku obok obecnej kaplicy.

 

Od kilkudziesięciu lat nabożeństwa odbywają się w parterowym budynku przy pl. Mickiewicza 24 przekazanym parafii przez PGKiM.

 

Przez cały okres powojenny zbór w Białej Piskiej należy do parafii w Piszu, a duchowni z Pisza sprawują tu wszelkie czynności duszpasterskie - taka sytuacja trwa nadal.

 

Do 2013 roku nabożęństwa odbywały się regularnie w kaplicy w Białej Piskiej w co drugą niedzielę. Ze względu na coraz mniejszą liczbę parafian w Białej Piskiej i okolicach od listopada 2013 r. parafianie z Białej Piskiej są dowożeni na nabożeństwa w Piszu. W kaplicy w Białęj Piskiej organizowane są nabożeństwa świąteczne (Wigilia, Wielki Piątek) oraz pogrzeby. 

 

Od 01.grudnia 2014 r. budynek kaplicy w Białej Piskiej został przekazany w użytkowanie Ewangelickiemu Stowarzyszeniu Betel, które tworzy Powiatowy Środowiskowy Dom Samopomocy w Białej Piskiej. W 2014 roku przeprowadzono generalny remont budynku kaplicy i utworzono w nim sale terapeutyczne.

 

Od stycznia 2015 roku rozpoczną się zajęcia dzienne (07:00 - 15:00) dla osób z chorobą Alzheimera. W sali spotkań nadal będzie mała kaplica dla okolicznych ewangelików.

 

A oto nazwiska duchownych ewangelickich służących parafii w Białej Piskiej do II Wojny Światowej:

  1. Georg Landmesser 1531 - ?
  2. Bernard Drygalski ? - 1710
  3. Johann Christoph Szurmiński 1765 - 1773
  4. Karl Rausch 1897-1916 - proboszcz
  5. Eduard Rudolf Paul 1894-1905 - wikariusz
  6. dr Johannes Brehm 1916-1926 - proboszcz
  7. dr Johannes Brehm 1905-1917 - wikariusz
  8. Ernst Link 1927-1929 - proboszcz
  9. Werner Lehmbruch 1921-1926 - wikariusz
  10. Karl Heinrich Heldt 1929-1945 - proboszcz
  11. Walter Horn 1926-1928 - wikariusz